Menstrual Siklus Bozuklukları

Menstrual Siklus Bozuklukları

Tanımlar ve Mekanizma

Menarş: men= ay arş= başlangıç . Hipotalamus-hipofiz ve overler arasındaki aksın olgunlaşmasıyla puberteye geçişin bir belirtisidir. İlk menstrüasyon kanamasıdır. Vücut yağ oranı en az %17 olmalıdır. Daha düşük olursa menarsan yaşı ileri kayar. Obezlerdeyse erkene çekilebilir. 9-16 yaşları arasında olur.İlk 3 yıl boyunca sikluslar genellikle anovulatuardır, giderek normale döner.

Mekanizma Hipotalamustan sürekli GnRH salgısı FSH ve LH’ı baskılar. Hipotalamustan pulsatil GnRH salgılanması hipofizden FSH ve LH salınımına ve overlerin çalışmasına sebep olur. Puberteye girişle birlikte pulsatilla salınım olur.

Menstrual Siklus : Over ve overden salgılanan hormonlara yanıt olarak endometriumda oluşan değişiklerle seyreden, menarsan menopoza kadar süren regular, siklik bir süreçtir ve amacı reprodüksiyondur.21-45 günde bir (ortalama 28 günde bir) olur.


Mekanizma
A) Ovarian siklus: Hipofizden salgılanan FSH ve LH’a yanıt olarak overlerde folikül gelişimi olur ve bu foliküllerden östrojen ve androjenler salgılanır. Dominant folikülün seçilip, östrojenin siklus ortasında yükselmesiyle birlikte ovulasyon gerçekleşir. Ovulasyondan sonra folikülde kalan hücrelerden progesterone salgılanır.
B) Endometrial siklus: Overlere yanıt olarak gelişir. Ovulasyona kadar geçen dönemde endometriumda östrojen etkisiyle proliferasyon olur. Bu döneme endometrial proliferating faz denir. Ovulasyondan sonra progesterone salgısıyla endometriumda sekresyonlar artar ve ödem gelişir. Bu dönemede sekretuar faz denir.



Menstrüasyon : Endometrial fonksiyonel tabakanın aylık olarak ovulasyondan sonra gebelik olmaması durumunda dökülmesi ve bununla birlikte oluşan kanamadır.3-7 gün arasında olur ve 5-80ml kan kaybı olur.

Mekanizma: Gebeliğin olmaması durumunda ovulasyondan sonra folliküldeki hücrelerin apoptosis gitmesiyle, progesterone ve östrojen seviyelerinin düşmesi sonucunda proliferasyonla kalınlaşmış endometrial hücrelerin vasküler yapılarla beslenip devamlılığı sağlanamaz ve hücreler dökülür.

Menopoz: 49-52 yaşları arasında adetlerin kesilmesidir. Menopoz son adet görmesi ve bundan itibaren 12 ay boyunca (gebelik gibi bir başka neden olmadan) hiç adet olmamasıdır. FSH seviyelerinin kalıcı olarak yüksek olmasıdır. Doğal menopoz overlerdeki oositlerin tükenmesine bağlı gelişir. Cerrahi menopoz bilateral ooferektomi yapılan hastalarda gelişir. Radyoterapi yada kemoterapi alan hastalarda overlerin etkilenmesi sonucu ortaya çıkabilir. 40 yaşın altında ortaya çıkan menopoza prematür (erken) menopoz denir. Menopozdan sonra oluşan değişiklikler, östrojen eksikliği kadın sağlığı açısından önemli sonuçlar getirmektedir; kalp hastalıkları, osteoporoz, cinsel fonksiyon bozukluğu, üriner inkontinens, kilo alımı gibi.

Perimenopoz: menopoza geçiş dönemidir, 7 yıl kadar sürebilir. Genellikle anovulatuar sikluslar ve düzensiz kanamalarla, siklus bozukluklarıyla karekterizedir.

Anormal uterin kanama: Sıklık – düzen- miktarın popülasyonun %5 ve %95 persentil dışında kaldığı durumlardır.

Değerlendirmede ilk yapılacaklar; öykü, fizik muayene ve ultrasonografi, ilk yapılacak test: gebelik testi
Daha sonra yaş, öykü ve bulgulara bağlı olarak tiroid hormon testleri, prolactin, FSH, LH, E2 seviyeleri ve endometrial biyopsi, MRI gibi testler uygulanabilir.
Etiolojisi: PALM-COEIN
P: Polip
A: Adenomyosis
L: Leiomyoma
M: Malignancy and hyperplasia
C: Koagulopati
O: Ovulatory disfonksiyon
E: Endometrial bozukluklar
I: Iatrogenic
N: Not otherwise classified (diğer)

Ayırıcı Tanı

  • Diğer jinekolojik/pelvik malignensiler
  • Vulva, serviks, vajen, anus ve mesaneye bağlı kanamalar
  • gebelik

Anovulasyon Ovulasyonun olmamasıdır. Buna bağlı olarak adetler daha geç ve düzensiz gelebilir, ara kanamalar oluşabilir yada amenore ortaya çıkabilir. İnfertilitenin önemli bir nedenidir. Fizyolojik olarak menarsan ve menopoz dönemlerinde ortaya çıkabilir. Kronik olarak ovulasyonun gerçekleşmemesi progesteron tarafından karşılanmamış kronik olarak yüksek östrojen seviyelerine sebep olur buda endometrial kanser riskini artırır.

Etioloji:

  • Hyperandrogenism (Polikistik over sendromu -PCOS, Konjenital adrenal hyperplasia, androgen-salgılayan tümörler)
  • Hyperprolactinemia
  • Anorexia
  • Aşırı egzersiz
  • Stres
  • Thyroid bozuklukları
  • Hipotalamik/Hipofizer nedenler
  • Premature ovarian yetmezlik
  • İlaçlar

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s